Erka Group

Ali Faik 1872 yılında Batum’un Livana kasabasında doğdu. Babası, 1897 Türk-Yunan Savaşı’nda Epir Cephesi’nde Osmanlının son zaferi Dömeke Meydan Muharebesine katılan ve Padişah’tan takdirname alan Kolağası Şakir Efendi’dir. Çocukluğunun bir kısmı Artvin’in Sirya kasabasında geçti. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) Osmanlı Devleti’nin yenilgisi ile sonuçlanınca, annesi ve bazı akrabaları ile Bursa’ya göç etti. Binbaşı Ali Faik Bey Bursa Askerî Rüştiye’sinden sonra, 1895 yılında İstanbul Harp Okulu’ndan mezun oldu. 1905 yılında Fatma Hamdiye Hanım ile evlendi, bir kız bir erkek çocukları oldu.

1891 yılında doğan erkek kardeşi Mehmet Fevzi de asker oldu. Teğmen Mehmet Fevzi Efendi de Bursa Askerî Rüştiye’sinden sonra, 1912 yılında İstanbul Harp Okulu’ndan ikincilikle mezun oldu. İkisi de 1. Balkan Savaşı’na katıldı. Binbaşı Ali Faik Bey Vardar Ordusu 6. Manastır Kolordusu 17. Tümen 51. Alay 2. Tabur Komutanlığı ve 29 Ekim 1912 tarihinden itibaren 51. Alay Komutanlığı yaptı. Binbaşı Ali Faik Bey, birçok çarpışmanın yanında, gece yürüyüşü ile düşmanın hareket hattına sokularak Soroviç Savaşı’nın kazanılmasını sağladı ve terfi ettirilerek ödüllendirilmesi istendi. 1913 yılında savaşın sona ermesi ile yurda döndü, Balkanlara yanında götürmüş olduğu eşi ve küçük kızı daha sonra döndüler. Teğmen Mehmet Fevzi Efendi esir düştü, Korfu Adası’na götürüldü. Fransızcadan yaptığı çevirileri ve kitaplarını başının altına yastık yaptı. Mübadele ile yurda döndü.

Her iki kardeş Çanakkale Savaşı’na katıldılar. Teğmen Mehmet Fevzi Efendi 5. Ordu 3. Kolordu 19. Tümen 77. Alay 1. Tabur 2. Bölük’te iken Arıburnu Muharebesi’nde 25 Nisan 1915 tarihinde 12 yara alarak şehit oldu. 25 yaşındaydı. 

Binbaşı Ali Faik Bey 1914 yılında doğan oğlu Ahmet Naci’yi pek göremedi. 5. Ordu 4. Kolordu 11. Tümen 33. Alay 1. Tabur Komutanlığı’na atandı. Savaşa gittiğinde kızı yedi yaşında, oğlu ise yedi aylıktı. 29 Nisan 1915 Perşembe günü şehit düşen Alay Komutanı Yarbay Ahmet Şevki Bey’in yerine 33. Alay Komutanlığı'na vekâleten atandı. O da 30 Nisan Cuma sabahı saat 10.00 civarında, Kabatepe’de, düşman hatlarını gözetlerken alnına isabet eden bir kurşunla şehit düştü. 43 yaşındaydı. Gelibolu’da Çamburnu’nun üstünde defnedildi.

Annesi, ablası ve ablasının iki çocuğuna bakmakla yükümlü kalan Binbaşı Ali Faik Bey'in oğlu Ahmet Naci'nin de asker olmaktan başka şansı yoktu. Albay Ahmet Naci Kabatepe Bursa Askeri Lisesi’nden ve 30 Ağustos 1934 tarihinde İstanbul Harp Okulu’ndan asteğmen olarak mezun oldu, Maltepe Atış Okulu’nda staj yaptıktan sonra 28 Şubat 1935 tarihinde teğmen oldu. 27 Mayıs 1960 tarihinden sonra alay komutanı iken Bitlis Valiliği ve Malazgirt Kaymakamlığı’nda bulundu. Aynı zamanda buraların Belediye Başkanlığı ve Garnizon Komutanlığı’nı da yaptı. 2 Eylül 1960 tarihinde, Bitlis’te 34. Piyade Alay Komutanı iken, kendi istdği ile emekli oldu. 1994 tarihinde vefat eden Ahmet Naci Kabatepe, 1934 yılında Soyadı Kanunu çıkınca Babasının Çanakkale Savaşında şehit olduğu Kabatepe’nin ismine atfen soyadını “KABATEPE” aldı. Çok demokrat bir subaydı. 1942'de Süeda Tamer ile evlendi. Bir kız bir erkek çocukları oldu. Binbaşı Ali Faik Bey’in tek oğlunun tek oğlu, bu siteyi hazırlayan Erdal Kabatepe’dir.

KABATEPE AİLESİ, Çanakkale Savaşı’nda iki subay kardeşi birden şehit veren tek ailedir.

Çanakkale Ceridesi

Her gün günlüğünü işleyen Binbaşı Ali Faik Bey’in devamını getirmemesi pek olası değil. Çanakkale Savaşı’nda tutmadı mı?

1931 yılında Bayan May Summerbelle çalıştığı müzede gördüğü bir Türk askerine ait günlükten alıntıları Avustralya’da Evening News, Sydney Gazetesi’nde yayınlıyor. (Beş sayfa, daktilo edilmiş, İngilizce çeviri). Kime ait olduğunu hatırlamıyor. Gazete 1931 Mart ayında kapanıyor.

* Tamamen halka açık kaynaklardan ve “Australia Light Horse Studies Centre” in Erken 20. Yüzyıl Avustralya Askeri Tarihi (Australian Military History of the Early 20th Century) DESERT COLUMN web sitesinde yayınlanan “Ölü Türk Subayının (Komutan Binbaşı, 1. Tabur, 33. Alay) 27.04-30.04.2015 dönemine ait Günlükten Alıntılar” bölümünden yararlanılmıştır. Atıf yapılan tüm belgelerin kopyaları mevcuttur.

* Annie May Costance Summerbelle: (1867-1949) Avustralyalı önemli bir hafif müzik ve popüler müzik kompozitörüdür. Bir süre müzede çalışıyor. Sydney Press-Women aracılığı ile Repertuar Tiyatro Gruplarına da dahildir. Avustralya’nın Seferi Kuvvetleri’ne ithaf ettiği, Anzakların favori marşı “So-long” un kompozitörüdür. (Sözler: John Barr). Aynı zamanda Evening News, Sydney Gazetesi’nde yazıları yayınlanıyor. Evening News’te çalışırken hazırladığı Günlükten Alıntılar ve So-long ile beraber bazı müzik eserlerini 1931 yılında Avustralya “War Memorial” Müzesi’ne bağışlıyor.

Yarbay Ahmet Şevki Bey 33’üncü Piyade Alayı Komutanı,
Binbaşı Ali Faik Bey 33’üncü Piyade Alayı Komutan Vekili
Lt. Colonel Ahmet Şevki Bey, Commander of the 33rd Regiment,
Major Ali Faik Bey, Acting Commander of the 33rd Regiment
Çanakkale Boğazı Haritası’nın “Çanakkale” Paftası
“Chanakkale” Sheet of the Map of the Straits of the Dardanelles

1914-1918 yılları arasındaki dönemde Harita Komisyonu Başkanı Mirliva (Tuğgeneral) Mehmet Şevki Paþa tarafından yaptırılan Çanakkale Boğazı Haritasının “Çanakkale” Paftasında Balkan Harbi Şehitler Anıtı’nın bulunduğu bölgede bazı mezar işaretlerinin olduğu, dolayısıyla bu alanın mezarlık olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Harita üzerinde işaretlerle belirtilen mezarların, Çanakkale Muharebeleri döneminde Çamburnu Kalesi’ndeki hastanede tedavi gördükleri sırada hayatlarını kaybedip şehit düşen Türk askerlerine ait olma olasılığı yüksek görülmüştür. Bu olasılığı güçlendiren en önemli bulgu, “33. Piyade Alayı Harp Takriri” üzerinde yapılan çalışmalar sırasında ortaya çıkmıştır. Her ne kadar Yarbay Ahmet Şevki Bey ve Binbaşı Ali Faik Bey yaralı olmayıp cephede şehit olmuşlarsa da, bu belgeye istinaden, mezar levhası bu noktaya koyulmuştur.

“14 Nisan 1331 (27 Nisan 1915) Tarihinden 4 Mayıs 1331 (17 Mayıs 1915) Tarihine Kadar Cereyan Eden Vukû’ât-ı Harbîye Takriridir” başlığını taşıyan harp takririnde, 33. Piyade Alayı Komutanı Yarbay Ahmet Şevki Bey ile aynı alayın 1. Tabur Komutanı ve Alay Komutan Vekili Binbaşı Ali Faik Bey’in ne şekilde şehit düştükleri ve nereye defnedildikleri konularında bilgiler bulunmaktadır. “33’üncü Alay Yaveri Mülazım-ı Evvel (Üsteğmen) Remzi” imzasıyla kayıt altına alınmış takrirde, 33. Piyade Alayı Komutanı Yarbay Ahmet Şevki Bey ile ilgili bölüm şöyledir:

“16 Nisan 1331 (29 Nisan 1915) sabahleyin saat 05:30’da kıta’âtı dolaþmak üzere gelmekte olan Alay Kumandanı Kâ-i makam (Yarbay) Şevkî Bey, Karayörük Deresi’nde mecrûh (yaralı) düşen bir neferin bulunduğu mevkii düşmanın ateşe tutması hasebiyle, mecrûhu mahal-i mezkûrdan kaldırmak istemeyen sıhhîye neferâtını sevk ve neferi aldırmak üzere, mecrûhun yanına doğru takarrübü sırasında göğsüne isabet eden bir düşman piyade mermisi, bu gayretli kumandanın şehâdetini intâc eylemiştir. (Şehîd merhum, Maydos civarında Çamburnu’ndaki şehîdliğin üstünde medfûndur.)”

Aynı takrirde, 33. Piyade Alayı 1. Tabur Komutanı ve Alay Komutan Vekili Binbaşı Ali Faik Bey’in şehadeti ile ilgili bölümdeki ifadeler ise şu şekildedir:

“17 Nisan 1331 (30 Nisan 1915) saat 10:00 evvelde, düşmanın Kanlısırt sol cenahına karşı bir hareketi meşhûd olmasına binâen, vaziyeti görmek üzere tarassuda çıkan 1. Tabur Kumandanı Binbaşı Faik Bey, alnına isabet eden bir piyade mermisiyle derhâl şehîd olmuştur. (Şehîd merhum, metîn ve sükûnet-i efkâra mâlik demir kalbli kıymetli bir tabur kumandanı idi. Mîr-i mûmâileyh de alay kumandanı merhumun yanında Çamburnu’nda medfûndur.)”

* “Çanakkale Muharebelerinde 19. Tümen Cerideleri” nde Binbaşı Ali Faik Bey’in Yarbay Ahmet Şevki Bey’in şehit olmasından hemen sonra, 29 Nisan 1915’te saat 8:15’te verilen emir ile 33. Alay Komutanlığı’na vekâleten atandığı belirtilmektedir.

Erdal Kabatepe’nin Notu:

Yarbay Ahmet Şevki Bey ve Binbaşı Ali Faik Bey’in “Mezar Levhası”nda mezar yerinin “33. Piyade Alayı Harp Takriri” üzerinde yapılan çalışmalar sonucu belirlendiği; aslında harita üzerinde işaretlerle belirtilen mezarların, Çamburnu Kalesi’ndeki hastanede tedavi gördükleri sırada hayatlarını kaybedip şehit düşen Türk askerlerine ait olma olasılığının yüksek görüldüğü ve her ne kadar Yarbay Ahmet Şevki Bey ve Binbaşı Ali Faik Bey yaralı olmayıp cephede şehit olmuşlarsa da, bu belgeye istinaden, mezar levhasının bu noktaya koyulduğu Alan Başkanlığı’nca açıkça belirtilmiştir.

Bu konuda, “33. Piyade Alayı Harp Takriri”nde (Şehit, Maydos civarında Çamburnu’ndaki şehitliğin üstünde defnedilmiştir.) denilmektedir. Burada “şehitliğin üstünde” ifadesi yer alıyor, “şehitliğin üzerinde” değil. Onun için, “şehitliğin üstünde” ifadesini “şehitliğin üst kısmında” olarak yorumlamak daha doğru olacaktır. Buna bağlı olarak kastedilen yerin, mevcut mezar noktasının arkasındaki yamacın üstü olma olasılığı kuvvet kazanıyor.

ÇANAKKALE Savaşları'nda şehit düşen ancak mezarlarının yerleri şimdiye kadar bilinmeyen Yarbay Şevki Bey ile Binbaşı Faik Bey'in cenazelerinin Gelibolu Yarımadası'ndaki Çamburnu mevkisine defnedildiği, Cumhurbaşkanlığı tarafından muhafaza edilen arşiv belgesi sayesinde belirlendi.

Şehitlerle ilgili araştırmayı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü’nde görevli öğretim elemanı Barış Borlat yaptı. Bolat, 33’üncü Alay Komutanı Yarbay Şevki Bey'in 29 Nisan 1915'te saat 05.30'da Kara Yörük Deresi'nde yaralanan askerin bulunduğu yere giderken göğsüne isabet eden bir mermiyle, 1'inci Tabur Komutanı Binbaşı Faik Bey'in de 30 Nisan 1915'te Kanlı Sırt'ın sol tarafında alnına isabet eden bir piyade mermisiyle şehit düştüğünü belirtti. Cumhurbaşkanlığı arşivinde yürüttüğü çalışmalarda edindiği belgede, iki subayın mezarlarının Çamburnu mevkisinde bulunduğu bilgisine ulaştığını belirten Bolat, "Araştırmada mezarlar, Eceabat'taki eski Milli Park Müdürlüğü'nün binasının olduğu bölgede ya da Çamburnu'nun üstünde yer alan Balkan Anıtı'nın bulunduğu bölgede olabilir. Maalesef mezar taşı olmadığı için tam nokta tespiti zor, ancak yapılacak yüzey araştırması ve jeofizikçilerin kullandığı yeraltı tarama yöntemleriyle ip uçlarına rastlanabilir. Yarbay Şevki Bey ile Binbaşı Faik Bey'in cenazelerinin defnedildiği yerler şu ana kadar bilinmiyordu, ilk defa ortaya çıkmış oldu" diye konuştu.

Kaynak: (Hürriyet)

Erdal Kabatepe’nin Notu:

Bu haber 2015 Nisan'ında Hürriyet'te çıktı. Haber kaynağı öğretim elemanı Barış Borlat ile birkaç kez girişimde bulunmama rağmen temas kuramadım. Dolayısı ile kendi kaynağı hakkında haberdekinin dışında bilgi edinemedim. Çamburnu'nda yaralıların tedavi edildiği bir sıhhıye çadırı olduğu biliniyor. Dolayısı ile tedavi görenlerden hayatını kaybedenlerin o mevkide def'in edilmiş olmaları mümkündür ama Binbaşı Ali Faik Bey Kabatepe'de Kanlısırt cephesine giderken şehit oldu. Naşının orada Çamburnu'na taşınmış olması mevcut koşullar altında mümkün değil.

Diğer taraftan, Alay Yaveri Üsteğmen Remzi Efendi tarafından kaleme alınan 33. Alay Harp Notları’nın günlük tutulmadığını belirtmek gerekir. Aslında, Alay Yaveri Üsteğmen Remzi Efendi 29 ve 30 Nisan günleri bir başka görev için ayrılmıştı; dolayısı ile Harp Notları bazı yanlış bilgileri içermektedir.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ise 2019 yılı başlarında pek çok noktaya anıt levhalar koydu. Bunlardan biri de Binbaşı Ali Faik Bey'e ait. Bu levhada da aynı doğrultuda bilgi var. Ancak şimdi Çamburnu'nda toplu mezar olasılığı üzerinde duruluyor. Sonradan oraya taşınmış olabilir mi? Çalışmaların sonunu bekleyeceğiz.

İtilaf Devletleri ve onlara destek veren ülkelerin Çanakkale Savaşı’na katılan veya hizmet veren tüm şehit ve gazileri ile destek hizmeti sağlayanlar Çanakkale Madalyası veya Rozeti ile onurlandırıldı. Osmanlının yanında olan Almanlar, savaşa katılan askerler ile askeri faaliyet gösteren sivillere de verdi. Savaşın galibi Türkler bugüne kadar madalya ile onurlandırılmadılar. Sadece Osmanlı Yıldızı çok az sayıda kişiye verilmiş olabilir. (Adedi temin edilememiştir.)

Gelibolu Yarımadası’nda hizmet veren veya oradaki harekâtta doğrudan destek veren her Anzak askeri- veya 1960 sonlarına kadar yaşamamışsa ailesi- Anzak Hatıra Madalyonu almaya hak kazanır. Anzak askerinin torunları hala madalya talebinde bulunma hakkına sahiptir.

İtilaf Devletlerinin doğrudan Çanakkale Savaşı ile ilgili dağıttığı madalya ve rozet miktarı 20 milyonun üzerinde, genel olarak 1914-1918 dönemine ait dağıtılanlardan Çanakkale Savaşı ile ilgili olanları da dahil edilirse bu adedin çok daha yüksek olduğu söylenebilir.

Almanların madalyaları, askerler yanında askeri faaliyet gösteren sivillere de verildi. 1914-1918 arası verilen Alman Demir Haç Madalyası adedi 5.414.004 idi.

Çanakkale Savaşı’na katılan şehit ve gazilere madalya verilmesi için Erdal Kabatepe, 12 Ekim 2020 tarihinde ilgili siyasilere bir mektup gönderdi.

10 Aralık 2020 tarihinde “Çanakkale Savaşlarına Katılanlara Şeref Madalyası Verilmesine Dair Kanun Teklifi” Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu, bugün Milli Savunma Komisyonu’ndadır.